Çıban, deride oluşan ağrılı, şiş apseye verilen isimdir. Genellikle, bir kıl keseciğine ya da bir yağbezinin kanalına giren Staphylococcus aureus bakterisinden kaynaklanan, dokunulduğu zaman ele çok sert gelse de, gerçekte irinle doludur. İrinin birikmesi komşu sinirler üzerine baskı yapar ve iltihaba yol açar. Çıbanlar genel olarak, bir yere sürtünen bölgelerde, sözgelimi boyun, yüz, kulak, kol ve bacaklarda oluşur; ama bedenin her yerinde de görülebilir.

Çıban , kıl kökünden veya yağ bezinden men­şeini alan mevziî bir deri iltihabıdır. Birçok çıbanlar aynı zaman­da zuhur ederse bu rahatsızlığa Furunkuloz derler. Çıbanlar da­ha ziyade koltuk altında, sırtta, oturulan yerlerde ve baldırda görülür. Mercimek büyüklüğünden güvercin yumurtası büyüklü­ğüne kadar olabilir. Çıban küçük cilt yaralarından vücuda giren mikroplardan meydana gelir. Şeker hastalığı bu çıbanların zu­hurunu kolaylaştırır. Çıbanın başladığı yer ağrı verir ve gergin­leşir. Cilt şişer ve kızarır ve yavaş yavaş kabarıklar peydah olur. Üç beş gün zarfında cerahat baş gösterir. Bu suretle çıban olgun­laşmış olur. Çıban patlayıp cerahat dışarı akınca ağrı azalır ve ölen dokular dışarı atılarak şifa hasıl olur. Birkaç çıbanın bir arada zuhuru (Karbunkel) ismini alır. Bunun genişliği el ayası kadar olabilir, iltihap daha derine gider. Cilt tahta gibi sertle­şir. Kabarcıklar peydah olur. Ve cerahat gelir. Hastanın umumî ahvâli bozulur. Ensede, yüzde bilhassa üst dudakta çıbanlar daha tehlikelidir.

Çıban deride, değişik büyüklükte olabilen cerahatli (iltihabi) kabartılara genel anlamda verilen isim. Sağlıklı bir
insanın normal derisi, değişik birçok bakteriye karşı tabii olarak bağışıktır. Birçok bakteri, derinin üst
tabakasının altına inemediği gibi kıl kökünün de üst kısmından derine inemez. Burada çoğalır. Derinin direnci
kırıldığı zaman veya darbeler sonucunda bu bakteriler iltihap yaparlar. Çıbanın birçok çeşitleri vardır.


Ateşli hastalıklardan sonra, yaralanmalarda ve vücudun zayıf düşmesini netice veren her durumda, hastalık yapmaya
fırsat bulamayan bazı virüsler canlanarak dokuyu işgal ederler. İşgal ettikleri zayıf dokuda önce ağrı şeklinde kendilerini belli ederler. Sonra ağrılı bölgede bir kızarıklık başlar. Kızarıklık zamanla sert­leşmeye ve kabarıklık yapmaya yönelir. Kabarıklığın ortası ilti­haplanarak baş verir.