Vücudumuzun hareket etmesini saÄŸlayan kaslar, kemikler, eklemler ve bu yapıları birleÅŸtiren baÄŸlarda ön planda aÄŸrı ve hareket kısıtlılığına bazen de ÅŸiÅŸlik ve ÅŸekil bozukluÄŸuna neden olan hastalıklara genel olarak romatizma adı verilmektedir.

Romatizma tek bir hastalık deÄŸildir. 200'e yakın hastalık bu sınıfa girer. Eklem romatizmaları (osteoartrit, romatoid artrit), yumuÅŸak doku romatizmaları (fibromiyalji, boyun aÄŸrısı, bel aÄŸrısı) ve kemik erimesi (osteoporoz) bunlar arasında en sık görülenleridir.

Romatizmal hastalıklar genel olarak kadınlarda daha sık görülmekte ve yaÅŸ ilerledikçe sıklığı artmaktadır.

Bununla birlikte erkeklerde daha sık görülen (gut, ankilozan spondilit) ya da ön planda gençlerde görülen (örnek: sistemik lupus eritematozus) hastalıklar da vardır. Romatizmal hastalıklar çocukluk çağında da görülebilir.

Romatizmal hastalıkların önemli bir bölümünün kesin nedeni bilinmemektedir.

ÇoÄŸunlukla bulaşıcı-mikrobik deÄŸildir.

Kalıtsal özellikler (genetik yatkınlık) bazılarında önem taşır.

Eklemlerdeki yükü artıran ÅŸiÅŸmanlık ya da damar yapısını bozan sigara kullanımı gibi dış etkenlerin engellenmesi romatizmalı hastalar için de yararlıdır.
    

Bazı iltihaplı romatizmal hastalıklar kas-iskelet sistemi dışında derimizi (kızarıklık, döküntü), iç organlarımızı (akciÄŸer, böbrek, beyin vb.) etkileyebilir.

Bütün saÄŸlık sorunlarında olduÄŸu gibi romatizmal hastalıklarda da en uygun tedavinin yapılabilmesi için ilk aÅŸamada hastalığa doÄŸru teÅŸhisin konulması gereklidir. Romatizmal hastalıklara özellikle erken dönemde teÅŸhis konulması güç olabilir ve hastanın bir süre konunun uzmanı tarafından tetkik edilmesi ve izlenmesi gerekebilir. Romatizmal hastalıkların belirtileri zaman içinde deÄŸiÅŸiklik gösterebilir.

 Romatizmal hastalığı olan her hasta için kiÅŸisel bir tedavi planı yapılması gerekir. BaÅŸka bir hasta için yararlı olan ilaçlar ya da tedavi giriÅŸimleri sizin için uygun olmayabilir. Doktorunuz tarafından önerilmeyen tedavileri uygulamanız sizin için yararsız ve tehlikeli olabilir, uygun tedavinin yapılması gecikebilir.

Romatizmal hastalıkların bir bölümünde hastalık çok uzun süre devam edebilir. Bu hastalıklara müzmin (kronik) hastalıklar denir. Bu durumda tedavininin de uzun süreceÄŸini ve verilen ilaçların hekim kontrolünde sürekli alınması gerektiÄŸini unutmayınız. Yapılan tedaviler hastalığı tamamen yok etmese dahi günlük yaÅŸamınızın aÄŸrısız ve rahat olmasını saÄŸlamayı amaçlamaktadır.

Romatizmalı hastaların hastalıkları ve kullandıkları ilaçlar konusunda bilgi edinmeleri yaÅŸamlarını olumlu yönde etkiler. Kullanılacak ilaçların olası bilinmesi yararlıdır.

ARTRÄ°T: Eklemde Ä°ltihap

Eklem, kemiklerimizin birleÅŸtiÄŸi bölgelere verilen isimdir. Bazı eklemlerimiz çok hareketlidir (örnek dirsek diz, parmak, ayak bileÄŸi eklemleri) bazı eklemlerimiz ise sadece kemiklerin birleÅŸmesini saÄŸlar (kafatasımızdaki eklemler). Omurgamızda da boyun ve belimizi hareket ettirmemizi saÄŸlayan eklemler vardır. Eklemlerde bulunan kıkırdak dokusu kemiklerin birbirine sürtünmesini engeller.

Doktorunuz teÅŸhisinizin artrit olduÄŸunu belirtirse, eklem ya da eklemlerinizde iltihap olduÄŸu kanısına varmıştır. Artrit ön planda hareketli eklemlerin hastalığıdır. Artritin en önemli belirtileri eklemde aÄŸrı, ÅŸiÅŸlik, kızarıklık, sıcaklık ve eklemin normal hareketlerini yapamamasıdır. AÄŸrı, eklemin hareket etmesiyle, istirahatte ve bazen de gece meydana gelebilir. Hasta eklem bölgesinde özellikle sabahları ve istirahat sonrası tutukluk-eklemin hareketlerinde güçlük-daha belirgindir. Bu hastalıklarda sadece eklemler deÄŸil eklemin çevresindeki kaslar, yumuÅŸak dokular ve baÄŸlar da etkilenebilir.

Uzun süren artritler eklemlerde ÅŸekil bozukluÄŸuna ve eklemin hiç hareket edememesine yol açabilirler.

Halsizlik ve yorgunluk artritli hastalarda diğer belirtilere sıklıkla eşlik eder.

Eklemlerin yapısının, özellikle kıkırdağın bozulması (dejenerasyon) ile seyreden ve halk arasında kireçlenme olarak da adlandırılan osteoartrit (artroz) en sık görülen eklem hastalığıdır. En çok diz ve kalça eklemlerini etkiler, çok sayıda eklemi tutması nadirdir. Genellikle elli yaşından sonra görülür. Bu hastalıkta aÄŸrı genellikle hareket sonrasında ortaya çıkar, sabah yoktur.

Eklemlerde bulunan zarın (sinovya) ve daha sonra eklemin iltihaplanmasının ön planda görüldüÄŸü romatoid artrit yıllar içinde eklemlerin tahrip olmasına yol açabilen, sık görülen, müzmin bir hastalıktır. Çok sayıda eklemde iltihap görülür. Tüm vücudu etkileyen (sistemik) ve iç organları da tutabilen bir hastalıktır. Erken teÅŸhis edilmesi ve uzun süre ilaçlarla tedavi edimesi gerekmektedir.

Omurga ve leÄŸen kemiÄŸi eklemlerini tutan müzmin romatizma hastalığı ise ankilozan spondilit adını alır. Genç erkeklerde daha sık görülür. Tedavi edilmemesi omurga hareketlerinde kısıtlanmaya yol açabilir.